browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

Community test

Geplaatst door on 7 november 2011

Afgelopen week zijn de Nyiha-vertalers een weekje in hun taalgebied geweest om hun vertaling van het boek Openbaring te ‘testen’. Zo’n test is een van de standaardprocedures in het vertaalwerk om te controleren of mensen de vertaling goed begrijpen. Want een ‘getrouwe overzetting’ van de Bijbel betekent dat Gods Woord voor mensen van nu net zo begrijpelijk moet zijn als voor mensen van toen. Zo mag een uitdrukking als ‘Ik kom als een dief’ voor het publiek van Johannes begrijpelijk zijn geweest, maar het is de vraag of ‘tie bij Nyiha-lezers van nu de juiste associaties oproept. En dat is precies wat de vertalers tijdens zo’n ‘community-test’ helder willen krijgen.

Voordat de vertalers op pad gingen, stelden ze per hoofdstuk een reeks vragen op over kwesties die ze ter sprake wilden brengen. Die vragen heb ik vervolgens met ze doorgenomen. Dat is meteen weer een mooi moment om hen wat verdere training te geven: een vraag als ‘noem eens drie van de zeven gemeenten in Klein-Azië’ is natuurlijk een goeie vraag, maar niet om de begrijpelijkheid van een Bijbelvertaling te testen. Gewapend met die vragen gingen we vervolgens op pad.

‘We’, want ik had besloten om een dagje mee te gaan. Voor één van de vertalers was dit de eerste keer (hij is nog maar een half jaar bij ons in dienst), dus het leek me goed om een stukje begeleiding te geven. Ook voor mezelf weer een leuke gelegenheid om de mensen in het Nyiha-gebied te spreken.

Het Nyiha-gebied is gelukkig niet ver van Mbeya vandaan, dus met anderhalf uur rijden – waarvan de helft op onverharde wegen –  waren we op de plek van bestemming. De vertalers hadden besloten een gebied op te zoeken waar ze nog niet eerder geweest waren en waar veel mensen ook nog niet weten van het Bijbelvertaalwerk dat aan de gang is. Zo is zo’n community test meteen een stukje PR – voor de vertalers altijd weer heel mooi om te zien met hoeveel vreugde en enthousiasme hun werk begroet wordt!

Vanaf het moment dat we uit de auto stapten verliep alles op een manier die ik als westerling alleen maar met de nodige dosis verbazing kan gadeslaan: iedereen blijkt zomaar opeens midden op de dag alle tijd van de wereld te hebben om een paar volslagen vreemdelingen een paar uur te woord te staan en te helpen bij het doornemen van hun vertaalwerk. De eerste man die we aanklampten was een fietsenmaker, maar hij kon ons niet verder helpen: hij sprak wel Nyiha, maar hij was van een andere stam en was dus geen moedertaalspreker. Maar intussen stonden er al drie andere mensen om ons heen en een meisje had al een kopie van Openbaring in haar taal in handen weten te krijgen. Hortend en stotend begon ze te lezen, giechelend bij de ervaring haar eigen taal op schrift te zien staan. En toen was het hek van de dam: binnen een minuut stonden er twintig mensen om ons heen en hadden de vertalers al hun organisatietalent nodig om de meeting in goede banen te leiden.

Tien minuten later was het eerste enthousiasme wat weggeëbd en zaten we met een klein clubje op een bankje in de schaduw ons werk te doen. Vers na vers liepen we de eerste hoofdstukken van Openbaring door en vuurden de vertalers hun vragen op het leespubliek af. En dat hielden we zo twee-en-een-half uur vol. Ik was de enige van het gezelschap die een horloge had, maar ik leek ook de enige te zijn die zich om de tijd bekommerde. Zelf ging ik aan het eind van de dag weer terug naar Mbeya, de vertalers trokken verder naar een volgend dorpje en hebben zo een week in het gebied rondgezworven.

Vanmorgen waren ze weer terug op kantoor. Dankbaar voor de goede ontvangst van Gods Woord in het taalgebied, en met goede ideeën om de vertaling nog beter te maken. En daar zijn ze vanmorgen direct mee aan de slag gegaan: zo blijkt een uitdrukking als ‘boek des levens’ een voetnoot ter verduidelijking nodig te hebben. Voor ‘een kwart’ blijken mensen de oude Nyiha uitdrukking niet meer te kennen en kunnen we dus beter een Swahili-leenwoord te gebruiken. En voor een pantser (de vertalers hadden het omschreven als een ‘ijzeren kledingstuk om pijlen en speren mee af te weren’) bleek een Nyiha-woord te bestaan waar de vertalers zelf zo gauw even niet opgekomen waren. En zo zijn we vandaag weer de hele dag aan het ‘schaven’ geweest. Over vier weken komt er een vertaalconsulent naar Mbeya om het eindproduct met de vertalers door te nemen. Weer een volgende stap in de vertaling van Gods Woord voor de Nyiha-mensen!

 

En klik hier voor een klein filmfragment van de Community test.

10 Responses to Community test

  1. Machiel Karels

    Mooi verhaal!
    Misschien kun je over een tijdje hier in Nederland ook weer eens langs komen, want “Ik kom als een dief” begrijpt lang niet iedereen meer.

  2. Willem en Liesbeth

    Ha Jacob,

    Fijn om te lezen! Leuk dat je er bij was.
    Groet,

    Willem en Liesbeth

  3. Lenie en Henk Eijsenga

    Wat een pracht verhaal, ook leerzaam naar ons toe die altijd haast hebben!Trouwens zien wij de vreemdeling wel staan, of gaan we aan hem en haar voorbij? Ook dat is een les voor ons..
    Voor jullie als bijbel vertalers is het een vruchtbaar gebeuren. Dank dat jullie dit alles zo uitgebreid met ons in Nederland wilden delen.De Here zegene jullie
    Hartelijke groeten
    vanuit de Jan Meerdinklaan , 23

  4. Evert-Jan en Annemarie

    leuk verhaal en filmpje!
    groetjes brouwer family

  5. fam. Harskamp

    Echt bijzonder om te lezen hoe enthousiast mensen zijn met een stukje bijbel in hun eigen taal.
    Beschamend voor ons met zoveel vertalingen en verklaringen en dan vaak te druk om ervoor te gaan zitten.
    Maar toch, de Heere gaat door, want het Woord is een kracht Gods tot zaligheid, daar en hier!

    Gods zegen!

  6. Hendrik & Betty

    Ha Jacob en Albertine,

    Wat fijn om te lezen! God gaat door met zijn plan. Bedankt voor het filmfragment. Leuk om de broers die we daar hebben even van dichtbij te zien.

    Succes met het schaafwerk aan de tekst. Jullie dagtaak is niet tevergeefs in Hem.

    Zegen!

    Groetjes Hendrik & Betty, David + Salome

  7. Kasper en Rieneke

    Wat mooi om te lezen, heel veel sterkte en succes met het werk. Groeten uit Veenendaal

  8. Dico en Dionne

    Wat een mooie ervaring. We moesten bij dit verhaal denken aan de DVD ‘een woord voor de wereld’.
    Veel wijsheid en Gods zegen in het vertaalwerk.

    Hartelijke groeten,
    Dico en Dionne

  9. Marinus

    Mooie en moedgevende weblog! Wat moet het een ongelooflijke ervaring zijn om de Bijbel voor het eerst echt te kunnen lezen in je moedertaal. Mooi dat je zelf meegegaan bent.