browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

Trip naar Malawi

Geplaatst door on 16 augustus 2014

Hoe houd je een gesprek gaande tussen een Malawiaanse bisschop die Nyiha en Engels spreekt (maar geen Swahili) en een Tanzaniaanse predikant die Nyiha en Swahili spreekt (maar geen Engels), terwijl je zelf Engels en Swahili spreekt (maar geen Nyiha)? Dat vroeg ik me vorig jaar af tijdens een ontmoeting met een Nyiha-sprekende bisschop uit Malawi (lees hier het verslag). In het afgelopen jaar hebben we het contact met deze bisschop vastgehouden, en afgelopen week heb ik hem samen met het Nyiha-vertaalteam bezocht, in Malawi (klik hier voor een kaart van de verschillende taalgebieden in Malawi).

Doel van ons bezoek was een beter beeld te krijgen van hoe bruikbaar onze Bijbelvertaling is voor de Nyiha-sprekers in Malawi. Deze mensen zijn ruim honderd jaar geleden naar Malawi getrokken, en de twee taalvarianten zijn sindsdien uit elkaar gegroeid. Wat je vaak ziet in zo’n situatie, is dat bepaalde woorden die bij de ene groep in onbruik raken, bij de andere nog volop worden gebruikt. Of dat een woord in één groep een andere betekenis heeft gekregen, maar bij de andere niet. In het geval van de Nyiha-sprekers heeft zich ook nog een ander verschijnsel voorgedaan: de sprekers in Tanzania hebben de jaren door veel woorden uit het Swahili geleend, terwijl men in Malawi woorden uit het Engels heeft geleend. Zo kan het dus gebeuren dat men in Malawi spreekt van ‘ififiti’ en ‘isikisiti’ voor ‘vijftig’ en ‘zestig’, woorden waar men zich in Tanzania niets bij voor kan stellen.

We waren deze week te gast bij de bisschop, dominee Sibale (‘bisschop’ betekent in dit verband dat hij het hoofd is van zijn kerkverband; veel kerken hier hebben een episcopale kerkstructuur). Met hem en een andere predikant zijn we het Nyiha-taalgebied doorgetrokken en hebben we uitgebreid getest hoe goed onze vertaling begrepen wordt en hoe verwant het Nyiha van Malawi is aan het Nyiha van Tanzania. Die testsessies zagen er ongeveer zo uit:

P1080002

P1080010

P1080024

P1080031

En natuurlijk moest er achteraf vaak ook even een officiële foto worden gemaakt.

P1080007

Dat we geen overbodig werk deden, bleek wel uit de vertaling van Lukas 4:17, waar Lukas vertelt dat Jezus een boekrol opende om daaruit voor te lezen. Het werkwoord voor ‘openen’ bleek in Malawi de betekenis van ‘stelen’ te hebben… Dat zijn misverstanden die je graag voorkomt in een Bijbelvertaling!

Maar over het algemeen bleken de twee verschillende taalvarianten de afgelopen honderd jaar niet erg uit elkaar gegroeid. En voor de verschillende telwoorden bedacht men ook een eenvoudige oplossing – we schrijven gewoon de cijfers: 50, 60, enzovoort. Verder kan waarschijnlijk een woordenlijst voor in de Bijbel al voldoende zijn om de verschillen duidelijk te maken. Maar daarbij blijft het heel belangrijk om onze vertaling steeds weer zorgvuldig te testen in Malawi, zodat we geen verschillen mislopen.

We merkten dat de Nyiha-sprekers in Malawi erg uitzien naar Gods Woord in het Nyiha. Hoewel de taalgroep er maar klein is (zo’n 10.000 sprekers) is Nyiha voor veel mensen – naast een mondje Chichewa of Tumbuka, twee andere veel gesproken talen in Malawi – de enige taal die ze spreken. Mensen waren erg bemoedigd toen ze zagen waar het vertaalteam de afgelopen jaren mee bezig is geweest. En voor het vertaalteam zelf was het ook erg bemoedigend om te zien hoe verlangend men in Malawi uitziet naar Gods Woord in het Nyiha! Bid u mee dat onze Bijbelvertaling straks ook in Malawi veel zegen zal brengen?

3 Responses to Trip naar Malawi

  1. Lenie en Henk Eijsenga

    Dank voor dit mooi bericht, via de mail reageerden we al.

  2. Evert en Karlien

    Wat is die torenbouw van Babel toch met ontzettend grote gevolgen gestraft. En toch de HEERE gaat door, Hij volvoert Zijn raad.
    Het Woord Zijner ere…
    Wat een mooi en moeilijk werk hebben jullie. We hopen dat je nog meer bemoedigingen krijgt om door te kunnen gaan.
    Alle goeds en hulp gewenst voor de kids en voor jullie als gezin.

    Hartelijke groet vanuit Barneveld.

  3. Hendrik en Betty

    Hallo Jacob en Albertine,

    Wat een bemoediging in Woord en Beeld!

    Groetjes
    Hendrik & Betty